ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ હેઠળ સરકારી નોકરી મેળવવાની ઉત્તમ તક આવી ગઈ છે. ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૬ માટે એક્સ-રે ટેકનિશિયનની (Class 3) સીધી ભરતી માટે સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ ભરતી પ્રક્રિયા હેઠળ કુલ ૨૪૬ ખાલી જગ્યાઓ ભરવામાં આવનાર છે. મેડિકલ અને પેરામેડિકલ ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવવા માંગતા અને લાંબા સમયથી સરકારી ભરતીની રાહ જોતા લાયક ઉમેદવારો માટે આ એક સુવર્ણ તક સમાન છે.
સરકારી હોસ્પિટલો, સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHC) અને જિલ્લા કક્ષાની હોસ્પિટલોમાં એક્સ-રે ટેકનિશિયનની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. જો તમે આ ક્ષેત્રમાં ભણેલા છો અને સરકારી ક્ષેત્રે સ્થિર કારકિર્દી બનાવવા માંગો છો, તો આ જાહેરાત તમારા માટે જ છે.
આ લેખમાં અમે તમને આ ભરતી સંબંધિત તમામ નાની-મોટી માહિતી જેમ કે શૈક્ષણિક લાયકાત, વયમર્યાદા, મહત્વની તારીખો, કેટેગરી વાઈઝ બેઠકો, અરજી ફી, પગાર ધોરણ, વિગતવાર પરીક્ષા પદ્ધતિ, સિલેબસ અને ફોર્મ ભરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત વિશે એકદમ ઊંડાણપૂર્વક જણાવીશું, જેથી તમારે અન્ય કોઈ જગ્યાએ ભટકવું ન પડે.
ભરતીની ટૂંકી વિગત (Overview)
કોઈપણ ભરતીમાં ફોર્મ ભરતા પહેલા તેની મૂળભૂત બાબતો જાણી લેવી જરૂરી છે. નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં આ ભરતીની મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ આપવામાં આવી છે:
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| ભરતી બોર્ડનું નામ | ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) |
| વિભાગનું નામ | આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર |
| પોસ્ટનું નામ | એક્સ-રે ટેકનિશિયન (X-Ray Technician – Class 3) |
| કુલ જગ્યાઓ | ૨૪૬ જગ્યાઓ |
| જાહેરાત ક્રમાંક | 424/202627 |
| નોકરીનું સ્થળ | સમગ્ર ગુજરાત (ગુજરાત સરકારની વિવિધ હોસ્પિટલો) |
| અરજી કરવાનો મોડ | ઓનલાઈન (OJAS પોર્ટલ દ્વારા) |
| અરજીની શરૂઆતની તારીખ | ૧૫ જૂન ૨૦૨૬ |
| અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | ૨૯ જૂન ૨૦૨૬ |
| પસંદગી પ્રક્રિયા | સ્પર્ધાત્મક લેખિત પરીક્ષા (CBRT/OMR) અને દસ્તાવેજ ચકાસણી |
| ઓફિશિયલ વેબસાઈટ | gsssb.gujarat.gov.in / ojas.gujarat.gov.in |
કેટેગરી વાઈઝ જગ્યાઓનું વિગતવાર વર્ગીકરણ (Detailed Vacancy Break-up)
GSSSB દ્વારા જાહેર કરાયેલી ૨૪૬ જગ્યાઓનું વિવિધ કેટેગરી અને મહિલા અનામત (Women Reservation) ના નિયમો અનુસાર વિગતવાર વર્ગીકરણ નીચે મુજબ કરવામાં આવ્યું છે. ઉમેદવારોએ પોતાની કેટેગરી મુજબ જગ્યાઓ જોઈને જ અરજી કરવી હિતાવહ છે:
* સામાન્ય અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો:
- સામાન્ય કેટેગરી (General/UR – બિનઅનામત): કુલ ૬૫ જગ્યાઓ. જેમાંથી ૨૧ જગ્યાઓ સામાન્ય વર્ગની મહિલાઓ માટે અનામત રાખવામાં આવી છે.
- આર્થિક રીતે નબળો વર્ગ (EWS): કુલ ૨૪ જગ્યાઓ. જેમાંથી ૦૭ જગ્યાઓ EWS મહિલા ઉમેદવારો માટે અનામત છે.
* પછાત અને અનુસૂચિત વર્ગો:
- સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગ (SEBC/OBC): કુલ ૮૩ જગ્યાઓ. આ કેટેગરીમાં સૌથી વધુ જગ્યાઓ છે, જેમાંથી નિયમ મુજબ મહિલાઓ માટે અનામત બેઠકો અલગ રહેશે.
- અનુસૂચિત જનજાતિ (ST): કુલ ૫૪ જગ્યાઓ.
- અનુસૂચિત જાતિ (SC): કુલ ૨૦ જગ્યાઓ.
* વિશેષ અનામત બેઠકો:
- દિવ્યાંગ ઉમેદવારો (Physically Handicapped – PwD): સરકારના નિયમો અનુસાર કુલ બેઠકોમાંથી દિવ્યાંગો માટે અનામત બેઠકો ફાળવવામાં આવી છે, જેઓ શારીરિક શરતો પૂરી કરતા હોય.
- માજી સૈનિકો (Ex-Servicemen): દેશની સેવા કરી ચૂકેલા ભૂતપૂર્વ સૈનિકો માટે પણ આ ભરતીમાં સરકારના ધારાધોરણો મુજબ બેઠકો અનામત રાખવામાં આવી છે.
શૈક્ષણિક લાયકાત અને પાત્રતા (Eligibility Criteria in Detail)
એક્સ-રે ટેકનિશિયનની પોસ્ટ એ એક તકનીકી (Technical) પોસ્ટ છે, તેથી સામાન્ય ગ્રેજ્યુએટ ઉમેદવારો આમાં અરજી કરી શકતા નથી. આ માટે મંડળ દ્વારા ચોક્કસ લાયકાતો નક્કી કરવામાં આવી છે:
૧. મુખ્ય શૈક્ષણિક લાયકાત:
- ઉમેદવારે ભારતની કે ગુજરાતની કોઈ પણ માન્ય યુનિવર્સિટી અથવા શૈક્ષણિક સંસ્થામાંથી B.Sc. (Bachelor of Science) ની પદવી મેળવેલી હોવી જોઈએ.
- મુખ્ય વિષય તરીકે ફિઝિક્સ (Physics), કેમિસ્ટ્રી (Chemistry) અથવા બાયોલોજી (Biology) સાથે B.Sc. કરનાર ઉમેદવારોને પ્રાધાન્ય મળે છે.
૨. ટેકનિકલ લાયકાત (Technical Qualification):
- B.Sc. ની ડિગ્રી હોવાની સાથે-સાથે ઉમેદવાર પાસે એક્સ-રે ટેકનિશિયનનો સ્પેશિયલ કોર્સ (X-Ray Technician Course) પાસ કર્યાનું સર્ટિફિકેટ અથવા રેડિયોગ્રાફીમાં ડિપ્લોમા/ડિગ્રી હોવી ફરજિયાત છે.
- આ કોર્સ સરકાર માન્ય સંસ્થા અથવા મેડિકલ કોલેજમાંથી મેળવેલો હોવો જોઈએ.
૩. કમ્પ્યુટરનું જ્ઞાન (Computer Proficiency):
- ગુજરાત સિવિલ સર્વિસિસ (સામાન્ય વહીવટ વિભાગ) ના ઠરાવ મુજબ, ઉમેદવાર પાસે કમ્પ્યુટર એપ્લિકેશનનું પાયાનું જ્ઞાન હોવું જરૂરી છે.
- આ માટે ઉમેદવારે ધોરણ ૧૦ કે ૧૨ માં કમ્પ્યુટર વિષય રાખેલો હોવો જોઈએ, અથવા કોઈ પણ માન્ય સંસ્થાનું CCC (Course on Computer Concepts) કે તેના સમકક્ષ સર્ટિફિકેટ ધરાવતા હોવા જોઈએ.
૪. ભાષાકીય જ્ઞાન:
- ઉમેદવારને ગુજરાતી અને હિન્દી — આ બંને ભાષાઓનું અથવા બેમાંથી કોઈ પણ એક ભાષાનું લખતા, વાંચતા અને બોલતા સારું જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે.
વયમર્યાદા અને નિયમો અનુસાર છૂટછાટ (Age Limit & Relaxations)
અરજી કરનાર ઉમેદવારની ઉંમર ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ એટલે કે ૨૯ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ ગણવામાં આવશે.
- ન્યૂનતમ વયમર્યાદા: ૧૮ વર્ષ (૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ઉમેદવારો અરજી કરી શકશે નહીં).
- મહત્તમ વયમર્યાદા: ૩૬ વર્ષ (સામાન્ય વર્ગના પુરુષો માટે).
ઉપલી વયમર્યાદામાં મળવાપાત્ર છૂટછાટની વિગત:
ગુજરાત સરકારની નીતિ અનુસાર વિવિધ કેટેગરીના ઉમેદવારોને ઉંમરમાં નીચે મુજબની છૂટછાટ આપવામાં આવે છે:
- સામાન્ય વર્ગની મહિલા ઉમેદવારો: ૦૫ વર્ષની છૂટ.
- અનામત વર્ગના પુરુષ ઉમેદવારો (SC, ST, SEBC, EWS): ૦૫ વર્ષની છૂટ.
- અનામત વર્ગની મહિલા ઉમેદવારો (SC, ST, SEBC, EWS): ૧૦ વર્ષની છૂટ (૫ વર્ષ કેટેગરીના + ૫ વર્ષ મહિલા તરીકેના).
- દિવ્યાંગ (PH) ઉમેદવારો: સામાન્ય વર્ગના દિવ્યાંગોને ૧૦ વર્ષની છૂટછાટ મળે છે (શારીરિક ક્ષમતાના આધારે).
- માજી સૈનિકો: તેમણે બજાવેલી સળંગ નોકરી ઉપરાંત અન્ય ૩ વર્ષની છૂટછાટ મળવાપાત્ર રહે છે.
મહત્વની મર્યાદા: કોઈપણ કેટેગરીના ઉમેદવારને ગમે તેટલી છૂટછાટ મળતી હોય, પરંતુ તેમની ઉપલી વયમર્યાદા કોઈ પણ સંજોગોમાં ૪૫ વર્ષ થી વધવી જોઈએ નહીં.
પગાર ધોરણ અને અન્ય લાભો (Salary & Benefits)
ગુજરાત સરકારના વર્ગ-૩ (Class 3) ના ટેકનિકલ કર્મચારીઓ માટેનું પગાર ધોરણ ખૂબ જ આકર્ષક હોય છે. એક્સ-રે ટેકનિશિયન તરીકે પસંદ પામેલા ઉમેદવારોને નીચે મુજબ પગાર ચૂકવવામાં આવશે:
- ફિક્સ પગારનો સમયગાળો: નોકરીના પ્રથમ ૫ (પાંચ) વર્ષ માટે ઉમેદવારને સરકારના નિયમો મુજબ ફિક્સ (Fix) માસિક વેતન આપવામાં આવશે. આ સુધારેલો પગાર માસિક આશરે ₹૩૫,૦૦૦ થી વધુ હોઈ શકે છે (સત્તાવાર નોટિફિકેશનની આખરી વિગત મુજબ).
- નિયમિત પગાર ધોરણ (Full Pay): ૫ વર્ષની ફિક્સ પગારની સેવા સંતોષકારક રીતે પૂર્ણ કર્યા બાદ, ઉમેદવારને કાયમી સેટઅપમાં મૂકવામાં આવશે.
- પે-સ્કેલ: ત્યારબાદ તેમને ₹૩૫,૪૦૦/- થી ₹૧,૧૨,૪૦૦/- (પે-મેટ્રિક્સ લેવલ-૬) મુજબ નિયમિત પગાર મળશે.
- અન્ય ભથ્થાં: કાયમી થયા પછી મૂળ પગાર ઉપરાંત મોંઘવારી ભથ્થું (DA), મકાન ભાડું (HRA), મેડિકલ એલાઉન્સ અને વાહન ભથ્થું જેવા સરકારી લાભો મળવાપાત્ર થશે. આ સાથે જ તેઓ જૂની કે નવી પેન્શન યોજના (NPS) ના લાભ માટે પણ પાત્ર બનશે.
અરજી ફી અને પેમેન્ટ મોડ (Application Fee Details)
GSSSB દ્વારા ભરતી પ્રક્રિયાના વહીવટી ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પરીક્ષા ફી રાખવામાં આવી છે. આ ફી ઓનલાઈન જ ભરવાની રહેશે:
- સામાન્ય (General/UR) કેટેગરીના પુરુષો માટે: ₹૫૦૦/- + બેંક ચાર્જીસ.
- અનામત કેટેગરીના ઉમેદવારો (SC, ST, SEBC, EWS): ₹૪૦૦/- + બેંક ચાર્જીસ.
- તમામ કેટેગરીની મહિલાઓ અને દિવ્યાંગો: ₹૪૦૦/- + બેંક ચાર્જીસ.
ફી રિફંડની નીતિ (Fee Refund Policy):
ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળની નવી નીતિ અનુસાર, જે ઉમેદવારો ઓનલાઈન ફોર્મ ભરીને ફી ચૂકવશે અને ત્યારબાદ મંડળ દ્વારા લેવા મૂકનારી લેખિત પરીક્ષામાં હાજર રહેશે (حاضر), તેવા ઉમેદવારોની પરીક્ષા ફી નિયમ અનુસાર તેમના બેંક ખાતામાં પરત (Refund) કરવામાં આવશે. પરીક્ષામાં ગેરહાજર રહેનાર ઉમેદવારોની ફી જપ્ત થશે.
મહત્વની તારીખો (Timeline of Recruitment)
ઉમેદવારોએ સમયપત્રક ખાસ યાદ રાખવું જોઈએ જેથી છેલ્લી ઘડીએ દોડધામ ન થાય:
- સત્તાવાર જાહેરનામું (Notification) પ્રસિદ્ધ થયાની તારીખ: ૧૧ જૂન ૨૦૨૬
- ઓનલાઈન અરજી કરવાનો પ્રારંભ: ૧base જૂન ૨૦૨૬ (બપોરે ૧૪:૦૦ વાગ્યાથી ઓજાસ પોર્ટલ ખુલ્લું મુકાશે)
- ઓનલાઈન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૨૯ જૂન ૨૦૨૬ (રાત્રે ૨૩:૫૯ વાગ્યા સુધી)
- ઓનલાઈન ફી ભરવાની છેલ્લી તારીખ: ૦૧ જુલાઈ ૨૦૨૬
- પ્રિલિમિનરી/લેખિત પરીક્ષાનો અંદાજિત સમય: ઓગસ્ટ અથવા સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (ચોક્કસ તારીખ મંડળ પાછળથી જાહેર કરશે)
ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી? (Step-by-Step Application Process)
ઘણા ઉમેદવારો સાયબર કાફેમાં જઈને અથવા જાતે ફોર્મ ભરતી વખતે નાની-મોટી ભૂલો કરે છે, જેના કારણે પાછળથી તેમનું ફોર્મ રિજેક્ટ થઈ શકે છે. ફોર્મ ભરવા માટે નીચેના સ્ટેપ્સને કાળજીપૂર્વક ફોલો કરો.
1.ઓજાસ પોર્ટલ ઓપન કરો: OJAS Website.
સૌથી પહેલા તમારા લેપટોપ અથવા મોબાઈલના બ્રાઉઝરમાં ગૂગલ ખોલીને ojas.gujarat.gov.in સર્ચ કરો અને સત્તાવાર હોમ પેજ પર જાઓ.
2.ભરતીની જાહેરાત શોધો: Select Department.
મેનૂ બારમાં ‘Online Application’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો અને ત્યારબાદ ‘Apply’ પર જાઓ. ત્યાં ડ્રોપડાઉન લિસ્ટમાંથી GSSSB (Gujarat Subordinate Service Selection Board) પસંદ કરો.
3.અરજી ફોર્મ ભરો: Personal & Educational Details.
સ્ક્રીન પર દેખાતી ‘X-Ray Technician (Advt No: 424/202627)’ ની સામે આપેલા ‘Apply’ બટન પર ક્લિક કરો. જો તમારી પાસે ઓજાસનો ‘One Time Registration (OTR)’ નંબર હોય તો તે નાખીને લોગઈન કરો, જેથી તમારી વિગતો આપોઆપ આવી જશે. જો ન હોય, તો નવી વિગતો જેવી કે નામ, પિતાનું નામ, માતાનું નામ, સરનામું, જાતિ (Category) અને શૈક્ષણિક લાયકાત (B.Sc. & X-Ray Course) ની ટકાવારી અને પાસ કર્યાનું વર્ષ ધ્યાનથી ભરો.
4.દસ્તાવેજો અપલોડ કરો: Photo & Signature Upload.
હવે તમારો તાજેતરનો પાસપોર્ટ સાઇઝનો કલર ફોટો અને સફેદ કાગળ પર કરેલી કાળી કે વાદળી શાહીવાળી સહી (Signature) સ્કેન કરીને અપલોડ કરો. ધ્યાનમાં રાખવું કે ફોટો અને સહીની સાઇઝ મંડળે નક્કી કરેલી મર્યાદા (સામાન્ય રીતે 15 KB થી ઓછી) માં હોવી જોઈએ.
5.અરજી કન્ફર્મ કરો: Application Confirmation.
ફોર્મ આખું ભરાઈ ગયા પછી ‘Save’ કરો. ત્યારબાદ ‘Confirm Application’ મેનૂમાં જઈને તમારો એપ્લિકેશન નંબર અને જન્મતારીખ નાખી ફોર્મને કન્ફર્મ (Confirm) કરો. યાદ રાખો, કન્ફર્મ કર્યા વગરનું ફોર્મ માન્ય ગણાશે નહીં. કન્ફર્મ કર્યા પછી ૧૫ આંકડાનો કન્ફર્મેશન નંબર જનરેટ થશે, તેને સાચવી રાખો.
6.પરીક્ષા ફીની ચુકવણી: Online Fee Payment.
જો તમે ફી ભરવાને પાત્ર કેટેગરીમાં આવતા હોવ (જેમ કે જનરલ કેટેગરી), તો ‘Online Post Fee Payment’ ના ઓપ્શન પર જાઓ. ત્યાં ડેબિટ કાર્ડ, યુપીઆઈ (UPI) કે નેટ બેંકિંગ દ્વારા ફી ઓનલાઈન ભરી દો અને તેની પહોંચ (Receipt) ડાઉનલોડ કરી લો. છેલ્લે ભરેલા ફોર્મની પ્રિન્ટ આઉટ કાઢી લો.
પરીક્ષા પદ્ધતિ અને માળખું (Exam Pattern & Structure)
ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) દ્વારા હવે વર્ગ-૩ ની પરીક્ષાઓમાં મોટા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. હવે પરીક્ષાઓ મોટેભાગે CBRT (Computer Based Recruitment Test) એટલે કે કમ્પ્યુટર આધારિત ઓનલાઈન ઓબ્જેક્ટિવ પદ્ધતિથી લેવામાં આવે છે.
એક્સ-રે ટેકનિશિયનની પરીક્ષાનું માળખું સામાન્ય રીતે બે મુખ્ય વિભાગમાં વહેંચાયેલું હોય છે:
વિભાગ-A: જનરલ નોલેજ અને એપ્ટિટ્યુડ (General Section)
આ વિભાગમાં ઉમેદવારની સામાન્ય બુદ્ધિમત્તા અને મૂળભૂત જ્ઞાનની ચકાસણી થાય છે. આમાં નીચે મુજબના વિષયોનો સમાવેશ થાય છે:
- તાર્કિક કસોટી અને ગણિત (Logical Reasoning & Quantitative Aptitude)
- ગુજરાતનો ઇતિહાસ, ભૂગોળ અને સંસ્કૃતિ (History & Geography of Gujarat)
- ભારતનું બંધારણ અને જાહેર વહીવટ (Indian Constitution & Public Administration)
- વર્તમાન પ્રવાહો (Current Affairs – રોજબરોજની મહત્વની ઘટનાઓ)
- સામાન્ય વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ (General Science & Environment)
વિભાગ-B: ટેકનિકલ અને વિષય આધારિત જ્ઞાન (Technical Section – Main Weightage)
આ વિભાગ આ પરીક્ષાનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે. કારણ કે આ ટેકનિકલ ભરતી હોવાથી, મેળવેલા ગુણના આધારે જ મેરિટ બને છે. આમાં તમારા મુખ્ય વિષય એટલે કે રેડિયોગ્રાફી અને એક્સ-રે ટેકનોલોજી ને લગતા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે. આ વિભાગનું ગુણભારણ (Weightage) કુલ ગુણના ૬૦% થી ૭૦% જેટલું હોઈ શકે છે.
નેગેટિવ માર્કિંગ (Negative Marking):
પરીક્ષામાં ખોટા જવાબ આપવા બદલ માર્કસ કાપવાની પદ્ધતિ અમલમાં રહેશે. સામાન્ય રીતે દરેક ખોટા જવાબ દીઠ ૦.૨૫ (1/4) માર્ક કાપી લેવામાં આવશે. તેથી ઉમેદવારોએ જે પ્રશ્નનો જવાબ ચોક્કસ આવડતો હોય તેનો જ વિકલ્પ પસંદ કરવો હિતાવહ છે. જો કોઈ પ્રશ્નનો જવાબ ન આપવો હોય તો ‘E’ (Not Attempted) નો વિકલ્પ પસંદ કરવાનો રહેશે.
વિગતવાર અભ્યાસક્રમ (Detailed Technical Syllabus)
તૈયારીને વેગ આપવા માટે ટેકનિકલ વિભાગનો સિલેબસ સમજવો ખૂબ જ જરૂરી છે. એક્સ-રે ટેકનિશિયનની પરીક્ષામાં મુખ્યત્વે નીચેના ટોપિક્સમાંથી પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે:
એનાટોમી અને ફિઝિયોલોજી (Anatomy & Physiology):
- માનવ શરીરના વિવિધ અંગો અને હાડકાંઓનું માળખું (Skeletal System).
- માનવ શરીરના આંતરિક અવયવો (Internal Organs) ની ગોઠવણી અને તેમના કાર્યો.
- એક્સ-રે ઇમેજિંગમાં કયા ભાગને કેવી રીતે જોવામાં આવે છે તેની બેઝિક એનાટોમી.
રેડિયેશન ફિઝિક્સ (Radiation Physics):
- એક્સ-રે (X-Rays) ની શોધ, તેના ગુણધર્મો અને તેના પ્રકારો.
- એક્સ-રે ટ્યુબ (X-Ray Tube) ની રચના અને તેની કાર્યપદ્ધતિ.
- ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશન (Electromagnetic Radiation) ના સિદ્ધાંતો.
- ટ્રાન્સફોર્મર અને એક્સ-રે સર્કિટ (X-Ray Circuits).
રેડિયોગ્રાફિક પોઝિશનિંગ (Radiographic Positioning):
- દર્દીને એક્સ-રે ટેબલ પર સુવડાવવાની કે ઊભા રાખવાની વિવિધ પોઝિશન્સ (AP, PA, Lateral, Oblique views).
- હાથ, પગ, છાતી (Chest), ખોપરી (Skull) અને કરોડરજ્જુ (Spine) ના એક્સ-રે માટેની ચોક્કસ તકનીકો.
- ખાસ પ્રકારના એક્સ-રે ઇન્વેસ્ટિગેશન્સ (Special Procedures) જેવા કે Barium Swallow, Barium Meal, IVU વગેરે.
ડાર્કરૂમ ટેકનિક અને ઇમેજ પ્રોસેસિંગ (Darkroom Techniques):
- પરંપરાગત એક્સ-રે ફિલ્મની રચના અને તેના પ્રકારો.
- ડાર્કરૂમની ગોઠવણી અને સેફલાઈટ (Safelight) ના નિયમો.
- ડેવલપિંગ (Developing) અને ફિક્સિંગ (Fixing) કેમિકલ્સની પ્રક્રિયા.
- આધુનિક ડિજિટલ રેડિયોગ્રાફી (CR – Computed Radiography અને DR – Digital Radiography) ની ટેકનોલોજી.
રેડિયેશન પ્રોટેક્શન અને સેફ્ટી (Radiation Protection & Safety):
- રેડિયેશનની માનવ શરીર પર થતી આડઅસરો (Biological Effects of Radiation).
- દર્દી અને ટેકનિશિયન બંને માટે રેડિયેશનથી બચવાના ઉપાયો (ALARA Principle – As Low As Reasonably Achievable).
- લીડ એપ્રોન (Lead Apron), ગોનાડ શીલ્ડ અને ટીએલડી બેજ (TLD Badge) નો ઉપયોગ.
- AERB (Atomic Energy Regulatory Board) ના સુરક્ષા સંબંધી નિયમો અને કાયદાઓ.
પરીક્ષાની તૈયારી કેવી રીતે કરવી? (Preparation Strategy)
આ પરીક્ષામાં પાસ થવા અને મેરિટમાં આવવા માટે એક સ્માર્ટ પ્લાન હોવો જરૂરી છે:
- સિલેબસને વળગી રહો: સૌ પ્રથમ મંડળ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર સિલેબસની પ્રિન્ટ આઉટ કાઢી લો. ટેકનિકલ વિષયો પર વધુ ધ્યાન આપો કારણ કે તે તમારો સ્કોરિંગ એરિયા છે.
- પ્રમાણભૂત પુસ્તકો વાંચો: B.Sc. અને એક્સ-રે ડિપ્લોમા કોર્સ દરમિયાન તમે જે ટેક્સ્ટબુક વાંચી હોય તેનું ફરીથી લાઈન-ટુ-લાઈન રિવિઝન કરો. રેડિયોગ્રાફી માટેની જાણીતી ઓથર્સની બુક્સનો સંદર્ભ લો.
- શોર્ટ નોટ્સ બનાવો: વાંચતી વખતે ફિઝિક્સના નિયમો, એક્સ-રે મશીનના વોલ્ટેજ (kVp, mAs) અને પોઝિશનિંગના મહત્વના પોઈન્ટ્સની એક અલગ ડાયરી બનાવો, જે પરીક્ષાના છેલ્લા દિવસોમાં ઝડપી રિવિઝન માટે કામ લાગશે.
- જૂના પેપર્સ સોલ્વ કરો: GSSSB અથવા અન્ય મેડિકલ બોર્ડ દ્વારા અગાઉ લેવાયેલી એક્સ-રે ટેકનિશિયન, લેબ ટેકનિશિયન કે રેડિયોગ્રાફરની પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રો શોધીને સોલ્વ કરવાનો પ્રયત્ન કરો. તેનાથી પ્રશ્નો પૂછાવાની સ્ટાઈલ ખબર પડશે.
- મોક ટેસ્ટ આપો: ઓનલાઈન CBRT પરીક્ષા હોવાથી કોમ્પ્યુટર પર ટેસ્ટ આપવાની પ્રેક્ટિસ કરો, જેથી સમયનું આયોજન (Time Management) બરાબર થઈ શકે. ૨ કલાકના સમયમાં બધા પ્રશ્નો અટેમ્પટ કરવાની ક્ષમતા કેળવો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs – Frequently Asked Questions)
ઉમેદવારોના મનમાં આ ભરતીને લઈને ઘણા પ્રશ્નો થતા હોય છે, જેમાંથી મુખ્ય પ્રશ્નોના જવાબો નીચે મુજબ છે:
પ્રશ્ન ૧: શું સામાન્ય B.Sc. પાસ કરેલા ઉમેદવારો આ ફોર્મ ભરી શકે?
- જવાબ: ના, માત્ર સાદા B.Sc. ઉમેદવારો આમાં પાત્ર નથી. B.Sc. ની સાથે-સાથે ઉમેદવાર પાસે સરકાર માન્ય સંસ્થાનો એક્સ-રે ટેકનિશિયનનો કોર્સ કે રેડિયોગ્રાફીનો ડિપ્લોમા હોવો ફરજિયાત છે.
પ્રશ્ન ૨: ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ કઈ છે?
- જવાબ: ઓનલાઈન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ ૨૯ જૂન ૨૦૨૬ (રાત્રે ૧૧:૫૯ વાગ્યા સુધી) છે.
પ્રશ્ન ૩: શું પરીક્ષામાં નેગેટિવ માર્કિંગ છે?
- જવાબ: હા, આ પરીક્ષામાં નેગેટિવ માર્કિંગની જોગવાઈ છે. સામાન્ય રીતે દરેક ખોટા ઉત્તર દીઠ ૦.૨૫ માર્કસ કાપવામાં આવશે.
પ્રશ્ન ૪: પરીક્ષા કયા મોડમાં લેવાશે – ઓનલાઈન કે ઓફલાઈન?
- જવાબ: GSSSB ના નવા ટ્રેન્ડ મુજબ આ પરીક્ષા CBRT (Computer Based Recruitment Test) એટલે કે કોમ્પ્યુટર પર ઓનલાઈન ઓબ્જેક્ટિવ ટાઈપ લેવાવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
પ્રશ્ન ૫: શું પરીક્ષા ફી પાછી મળે છે?
- જવાબ: હા, જે ઉમેદવારો ફોર્મ ભરીને લેખિત પરીક્ષા આપવા માટે હાજર રહેશે, તેમની પરીક્ષા ફી મંડળના નિયમો અનુસાર પાછળથી રિફંડ કરવામાં આવશે.
પ્રશ્ન ૬: આ નોકરીમાં શરૂઆતનો પગાર કેટલો મળશે?
- જવાબ: પ્રથમ ૫ વર્ષના ફિક્સ પગારના સમયગાળા દરમિયાન સરકારના ધારાધોરણ મુજબ આકર્ષક ફિક્સ પગાર (અંદાજિત ₹૩૫,૪૦૦ ની આસપાસ) મળશે અને ૫ વર્ષ પછી નિયમિત ફૂલ-પે સ્કેલ (લેવલ-૬) લાગુ પડશે.
અંતિમ શબ્દો:
પેરામેડિકલ ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ માટે વર્ષ ૨૦૨૬ ની આ એક ખૂબ જ મોટી અને મહત્વની ભરતી કહી શકાય. ૨૪૬ જેટલી જગ્યાઓ વારંવાર આવતી નથી. તેથી લાયકાત ધરાવતા તમામ ઉમેદવારોએ છેલ્લી તારીખની રાહ જોયા વગર વહેલી તકે ઓજાસ પોર્ટલ પર જઈને પોતાનું ફોર્મ કન્ફર્મ કરી લેવું જોઈએ અને આજથી જ તૈયારી શરૂ કરી દેવી જોઈએ. ભરતી અંગેના અવારનવાર અપડેટ્સ માટે મંડળની સત્તાવાર વેબસાઈટ જોતા રહેવું. ઉમેદવારોને પરીક્ષા માટે ખૂબ-ખૂબ શુભેચ્છાઓ!

