ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB) દ્વારા સરકારી નોકરીની શોધમાં રહેલા ઉમેદવારો માટે એક મહત્વના સમાચાર જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. Surveyor (Class-3) ની જગ્યાઓ માટે ઓનલાઈન અરજી કરવાની સમયમર્યાદામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જે ઉમેદવારો કોઈ કારણસર અરજી કરી શક્યા ન હતા, તેમના માટે આ એક ઉત્તમ તક છે.
ભરતીનો પરિચય (Overview)
આ ભરતી પ્રક્રિયા અંગેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
- સંસ્થાનું નામ: ગુજરાત ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB)
- પોસ્ટનું નામ: સર્વેયર (Surveyor), વર્ગ-3
- અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ (લંબાવ્યા બાદ): 22 જૂન 2026
- અરજી કરવાની રીત: ઓનલાઇન (OJAS પોર્ટલ દ્વારા)
તૈયારી કેવી રીતે કરવી? (Strategic Preparation Tips)
જો તમે આ પરીક્ષામાં સફળ થવા માંગતા હોવ, તો નીચેની બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:
- સર્વેઈંગનો પાયો મજબૂત કરો: સર્વેયર પોસ્ટ માટે ટેકનિકલ જ્ઞાન જ તમારી સફળતાની ચાવી છે. ગેટ (GATE) અથવા ડિપ્લોમા લેવલના સિવિલ એન્જિનિયરિંગના પુસ્તકોનો ઉપયોગ કરો.
- ગત વર્ષના પેપર્સ (PYQs): GSSSB દ્વારા અગાઉ લેવાયેલ સર્વેયર કે સિવિલ ઓવરસિયરની પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રો મેળવો. તેનાથી તમને પરીક્ષામાં પૂછાતા પ્રશ્નોના લેવલનો ખ્યાલ આવશે.
- OJAS પોર્ટલનો ઉપયોગ: તમે ઓનલાઇન પ્રેક્ટિસ માટે OJAS કે અન્ય શૈક્ષણિક એપનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
- સમય વ્યવસ્થાપન: પરીક્ષામાં પ્રશ્નોની સંખ્યા વધુ હોય છે અને સમય મર્યાદિત હોય છે, તેથી દરરોજ પ્રેક્ટિસ કરવી ખૂબ જરૂરી છે.
અરજી કરવાની તારીખ કેમ લંબાવવામાં આવી?
ઘણા ઉમેદવારો સર્વરની સમસ્યા અથવા અન્ય ટેકનિકલ કારણોસર ફોર્મ ભરી શક્યા ન હતા. ઉમેદવારોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને મંડળ દ્વારા અરજી કરવાની અંતિમ તારીખમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફાર ફક્ત ઓનલાઈન અરજી માટે જ લાગુ પડે છે.
| ઘટના | તારીખ |
| તારીખ લંબાવવા અંગેની સૂચના | ૧૬ જૂન, ૨૦૨૬ |
| ઓનલાઇન અરજી શરૂ થયાની તારીખ | ૧૬ જૂન, ૨૦૨૬ (બપોરે ૨:૦૦ વાગ્યાથી) |
| ઓનલાઇન અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ | ૨૫ જૂન, ૨૦૨૬ (રાત્રે ૧૧:૫૯ વાગ્યા સુધી) |
| ઓનલાઇન ફી ભરવાની છેલ્લી તારીખ | ૨૯ જૂન, ૨૦૨૬ (રાત્રે ૧૧:૫૯ વાગ્યા સુધી) |
સર્વેયર (Surveyor) તરીકેની જવાબદારીઓ
એક સર્વેયર તરીકે સરકારી વિભાગોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. મુખ્ય જવાબદારીઓમાં નીચે મુજબનો સમાવેશ થાય છે:
- જમીન અને મિલકતોનું સચોટ માપન કરવું.
- સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીનનો નકશો તૈયાર કરવો.
- વહીવટી તંત્રને ટેકનિકલ અહેવાલો પૂરા પાડવા.
- જમીન સંપાદન અને સરહદ નિર્ધારણ જેવી કામગીરીમાં મદદ કરવી.
ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી?
જે ઉમેદવારોએ હજુ સુધી ફોર્મ નથી ભર્યું, તેઓ નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ અનુસરીને અરજી કરી શકે છે:
- સૌ પ્રથમ GSSSB ની સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા ojas.gujarat.gov.in ની મુલાકાત લો.
- ત્યારબાદ ‘Online Application’ વિભાગમાં જઈને ‘Apply’ બટન પર ક્લિક કરો.
- ‘Surveyor’ (Class-3) ની પોસ્ટ પસંદ કરો અને તમારી વિગતો ભરવાનું શરૂ કરો.
- જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ અને ફોટોગ્રાફ અપલોડ કર્યા બાદ અરજી ફી ચૂકવો.
- છેલ્લે, સબમિટ કરેલા ફોર્મની પ્રિન્ટઆઉટ અવશ્ય કાઢી લો.
શૈક્ષણિક લાયકાત અને પાત્રતાના માપદંડ
આ ભરતી માટે અરજી કરવા માંગતા ઉમેદવારોએ નિયત કરેલી શૈક્ષણિક લાયકાત ધરાવતા હોવા જોઈએ. સામાન્ય રીતે, સર્વેયરની જગ્યા માટે સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં ડિપ્લોમા અથવા ITI માં સર્વેયર ટ્રેડનો પ્રમાણપત્ર કોર્સ માન્ય ગણાય છે. ઉમેદવારોએ અરજી કરતા પહેલા સત્તાવાર જાહેરાત (Official Notification) એકવાર શાંતિથી વાંચી લેવી, જેથી કરીને કોઈ ભૂલ ન થાય.
આ ખાસ ભરતી હોવાથી, ઉમેદવાર ગુજરાત સરકારના નિયમો મુજબ ‘દિવ્યાંગ’ શ્રેણીમાં આવતા હોવા જોઈએ અને તેની પાસે સરકાર દ્વારા માન્ય રાખવામાં આવેલું પ્રમાણપત્ર હોવું અનિવાર્ય છે.
પરીક્ષા પદ્ધતિ (Exam Pattern & Syllabus)
GSSSB ની આ પરીક્ષા સામાન્ય રીતે બે તબક્કામાં હોઈ શકે છે અથવા લેટેસ્ટ નિયમ મુજબ સિંગલ એક્ઝામ પણ હોઈ શકે છે.
- પરીક્ષાનું માળખું: આમાં ટેકનિકલ અને નોન-ટેકનિકલ બંને પ્રકારના પ્રશ્નો પૂછાય છે.
- ટેકનિકલ ભાગ: સિવિલ એન્જિનિયરિંગના પાયાના સિદ્ધાંતો, સર્વેઈંગના વિવિધ પ્રકારો (Chain Survey, Compass Survey, Plane Table Survey, Levelling, Theodolite Survey).
- નોન-ટેકનિકલ ભાગ: ગુજરાતી વ્યાકરણ, અંગ્રેજી વ્યાકરણ, સામાન્ય જ્ઞાન (GK), ગુજરાતનો ઇતિહાસ, ભૂગોળ, સાંસ્કૃતિક વારસો અને વર્તમાન પ્રવાહો (Current Affairs).
- નેગેટિવ માર્કિંગ: દરેક ખોટા જવાબ દીઠ ૧/૪ અથવા ૧/૩ માર્કસ કપાઈ શકે છે (જાહેરાત મુજબ).
વય મર્યાદા (Age Limit)
વય મર્યાદા અંગેના નિયમો ગુજરાત સરકારના વર્ગ-૩ ની ભરતી માટેના પ્રવર્તમાન નિયમો મુજબ લાગુ પડશે. દિવ્યાંગ ઉમેદવારોને સરકારના નીતિ-નિયમો મુજબ ઉંમરમાં જે છૂટછાટ મળવાપાત્ર છે, તેનો લાભ તેમને ચોક્કસપણે મળશે. ઉમેદવારોએ પોતાની ઉંમરની ગણતરી જાહેરાતમાં દર્શાવેલ તારીખના સંદર્ભમાં કરવાની રહેશે.
દિવ્યાંગ ઉમેદવારો માટે ખાસ સૂચનાઓ
- પ્રમાણપત્ર (Certificate): તમારી પાસે ગુજરાત સરકારના સક્ષમ અધિકારી દ્વારા ઇશ્યૂ કરવામાં આવેલું પ્રમાણપત્ર હોવું જરૂરી છે.
- પરીક્ષામાં સવલતો: દિવ્યાંગ ઉમેદવારોને પરીક્ષા દરમિયાન ‘રાઈટર’ (Writer) ની સુવિધા કે વધારાનો સમય જોઈતો હોય, તો અરજી કરતી વખતે તે વિકલ્પ યોગ્ય રીતે પસંદ કરવો.
- ડોક્યુમેન્ટ વેરિફિકેશન: જ્યારે દસ્તાવેજ ચકાસણી થાય, ત્યારે ઓરિજિનલ સર્ટિફિકેટ્સ સાથે રાખવા.
તૈયારી કેવી રીતે કરવી? (Strategic Preparation Tips)
જો તમે આ પરીક્ષામાં સફળ થવા માંગતા હોવ, તો નીચેની બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:
- સર્વેઈંગનો પાયો મજબૂત કરો: સર્વેયર પોસ્ટ માટે ટેકનિકલ જ્ઞાન જ તમારી સફળતાની ચાવી છે. ગેટ (GATE) અથવા ડિપ્લોમા લેવલના સિવિલ એન્જિનિયરિંગના પુસ્તકોનો ઉપયોગ કરો.
- ગત વર્ષના પેપર્સ (PYQs): GSSSB દ્વારા અગાઉ લેવાયેલ સર્વેયર કે સિવિલ ઓવરસિયરની પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રો મેળવો. તેનાથી તમને પરીક્ષામાં પૂછાતા પ્રશ્નોના લેવલનો ખ્યાલ આવશે.
- OJAS પોર્ટલનો ઉપયોગ: તમે ઓનલાઇન પ્રેક્ટિસ માટે OJAS કે અન્ય શૈક્ષણિક એપનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
- સમય વ્યવસ્થાપન: પરીક્ષામાં પ્રશ્નોની સંખ્યા વધુ હોય છે અને સમય મર્યાદિત હોય છે, તેથી દરરોજ પ્રેક્ટિસ કરવી ખૂબ જરૂરી છે.
સર્વેઈંગના મહત્વના પ્રકરણો (Key Topics)
રેખીય માપન (Linear Measurements)
આ સર્વેઈંગનો પાયાનો મુદ્દો છે. જેમાં જમીન પર બે બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર માપવામાં આવે છે.
- ચેઈન સર્વેઈંગ: વિવિધ પ્રકારની સાંકળો (મેટ્રિક ચેઈન, એન્જિનિયરિંગ ચેઈન વગેરે) નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેની સમજ.
- ટેપ (Tape) ના પ્રકારો: કાપડની, સ્ટીલની અથવા ઇનવાર ટેપનો ઉપયોગ ક્યારે કરવો.
- ક્ષતિઓ અને સુધારા (Errors and Corrections): માપન કરતી વખતે થતી ભૂલો (જેમ કે તાપમાનમાં ફેરફાર, ટેપનું ખેંચાણ, ઢાળની અસર) ને કેવી રીતે સુધારવી.
હોકાયંત્ર સર્વેક્ષણ (Compass Surveying)
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ દિશા અને ખૂણાઓ માપવા માટે થાય છે.
- બેરિંગના પ્રકારો: હોલ સર્કલ બેરિંગ (WCB – 0° થી 360°) અને ક્વાડ્રન્ટલ બેરિંગ (RB – 0° થી 90°).
- રૂપાંતરણ: WCB માંથી RB માં અને RB માંથી WCB માં કેવી રીતે ફેરવવું, જે પરીક્ષામાં વારંવાર પૂછાય છે.
- સ્થાનિક આકર્ષણ (Local Attraction): લોખંડ કે ચુંબકીય પદાર્થોને કારણે હોકાયંત્રમાં આવતી ભૂલ અને તેને કેવી રીતે ઓળખવી તથા દૂર કરવી.
લેવલિંગ (Levelling)
જુદા-જુદા બિંદુઓની ઊંચાઈ (Elevation) માપવા માટે આ પદ્ધતિ વપરાય છે.
- સાધનો: ડમ્પી લેવલ (Dumpy level), ટિલ્ટિંગ લેવલ (Tilting level) જેવા સાધનોની રચના અને કાર્યપદ્ધતિ.
- પારિભાષિક શબ્દો: બેન્ચમાર્ક (જ્ઞાત ઊંચાઈ ધરાવતું બિંદુ), બેક સાઈટ, ફોર સાઈટ અને ઇન્ટરમીડિએટ સાઈટ.
- ગણતરીની રીતો: ‘રાઈઝ એન્ડ ફોલ’ (Rise and Fall) મેથડ અને ‘હાઈટ ઓફ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટ’ (Height of Instrument) મેથડ દ્વારા RL (Reduced Level) કેવી રીતે શોધવા.
કોન્ટૂરિંગ (Contouring)
જમીનના ઢાળ અને ઊંચાઈ દર્શાવવા માટે નકશા પર દોરવામાં આવતી કાલ્પનિક રેખાઓને કોન્ટૂર કહે છે.
- ગુણધર્મો: કોન્ટૂર લાઈન્સ ક્યારેય એકબીજાને છેદતી નથી (વર્ટિકલ ક્લિફ સિવાય).
- ઉપયોગો: જમીનનો પ્રકાર જાણવા, રસ્તા કે કેનાલના રૂટ નક્કી કરવા માટે કોન્ટૂર મેપ ખૂબ જ ઉપયોગી છે.
થીયોડોલાઈટ સર્વેક્ષણ (Theodolite Surveying)
આ સૌથી સચોટ સર્વેઈંગ સાધન છે જેનો ઉપયોગ આડા અને ઊભા ખૂણાઓ માપવા માટે થાય છે.
- ભાગો: થીયોડોલાઈટના વિવિધ ભાગો (ટેલિસ્કોપ, પ્લેટ્સ, લેવલિંગ સ્ક્રૂ વગેરે) ની સમજ.
- એડજસ્ટમેન્ટ્સ: સાધનને વાપરતા પહેલા તેના ટેમ્પરરી અને પરમેનન્ટ એડજસ્ટમેન્ટ્સ કરવા.
- ટ્રાવર્સિંગ: એક પછી એક સ્ટેશન જોડીને આખી જમીનનું માપન કરવાની પ્રક્રિયા.
પ્લેન ટેબલ સર્વેક્ષણ (Plane Table Surveying)
આ પદ્ધતિમાં નકશો ફિલ્ડ પર જ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
- ફાયદા: ભૂલ થવાની શક્યતા ઓછી છે અને સાઈટ પર જ કામ પૂરું થઈ જાય છે.
- પદ્ધતિઓ: રેડિયેશન (Radiation), ઈન્ટરસેક્શન (Intersection) અને રિસેક્શન (Resection) જેવી પદ્ધતિઓ ક્યારે વાપરવી તે સમજવું.
ક્ષેત્રફળ અને ઘનફળ (Area & Volume)
- ક્ષેત્રફળ: અનિયમિત આકારના ખેતરો કે જમીનનું ક્ષેત્રફળ માપવા માટે ટ્રેપેઝોઈડલ (Trapezoidal) નિયમ.
- ઘનફળ: રસ્તા કે કેનાલના ખોદકામ (Earthwork) દરમિયાન કેટલી માટી કાઢવી પડશે તે ગણવા માટે સિમ્પસનનો (Simpson’s) નિયમ.
સર્વેઈંગમાં બે પ્રકારની સિસ્ટમ સૌથી વધુ વપરાય છે:
૧. WCB (Whole Circle Bearing): જેમાં ખૂણો હંમેશા 0° થી 360° ની વચ્ચે, ઉત્તર (North) દિશાથી ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં માપવામાં આવે છે.
૨. RB (Reduced Bearing અથવા Quadrantal Bearing): જેમાં ખૂણો 0° થી 90° ની વચ્ચે હોય છે અને તેને ઉત્તર કે દક્ષિણ દિશામાંથી પૂર્વ કે પશ્ચિમ તરફ માપવામાં આવે છે.
યાદ રાખવા માટેના ચાર ક્વોડ્રન્ટ (Quadrants):
| ક્વોડ્રન્ટ | WCB ની રેન્જ | RB માં ફોર્મ્યુલા |
| ૧ (NE) | 0° થી 90° | WCB જેટલું જ (N…E) |
| ૨ (SE) | 90° થી 180° | 180° – WCB (S…E) |
| ૩ (SW) | 180° થી 270° | WCB – 180° (S…W) |
| ૪ (NW) | 270° થી 360° | 360° – WCB (N…W) |
ચાલો, એક ઉદાહરણથી સમજીએ:
પ્રશ્ન: 125° (WCB) નું RB માં રૂપાંતરણ કરો.
સ્ટેપ્સ:
૧. જુઓ કે 125° કયા ક્વોડ્રન્ટમાં આવે છે? 90° થી 180° ની વચ્ચે, એટલે કે બીજા ક્વોડ્રન્ટ (SE) માં.
૨. બીજા ક્વોડ્રન્ટ માટેની ફોર્મ્યુલા: 180° – WCB
૩. ગણતરી: 180° – 125° = 55°
૪. દિશા: બીજો ક્વોડ્રન્ટ એટલે દક્ષિણ-પૂર્વ (S…E).
૫. જવાબ: S 55° E
તમારી પ્રેક્ટિસ માટે એક પ્રશ્ન:
જો કોઈ લાઇનનું WCB 230° હોય, તો તેનું RB શું થશે?
(હિન્ટ: 230° એ ત્રીજા ક્વોડ્રન્ટ (180° થી 270°) માં આવે છે, તેથી (WCB – 180°) વાપરો અને દિશા S…W આવશે.)
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નોના પ્રકાર (Sample Question Patterns)
તમારી તૈયારીમાં આ પ્રકારના પ્રશ્નો પર ખાસ ધ્યાન આપો:
- ગણતરી આધારિત પ્રશ્નો: દા.ત. બેરિંગનું રૂપાંતરણ કરવું, લેવલિંગમાં ગણતરી કરીને રિડ્યુસ્ડ લેવલ (RL) શોધવું, અથવા ચેઈન સર્વેમાં ક્ષતિ (Error) શોધવી.
- સાધનો (Instruments) વિશે: કયા સાધનનો ઉપયોગ કયા ચોક્કસ માપન માટે થાય છે? (દા.ત. “સીધી રેખા માપવા માટે શું વપરાય?”, “ઢાળ માપવા માટે કયું સાધન વપરાય?”).
- વ્યાખ્યાઓ (Definitions): બેન્ચમાર્ક, પેરાલેક્સ (Parallax), ફિક્સ પોઈન્ટ જેવી પાયાની વ્યાખ્યાઓ.
- પદ્ધતિઓ (Methods): કઈ પરિસ્થિતિમાં કઈ સર્વેઈંગ પદ્ધતિ સૌથી વધુ સચોટ (Accurate) ગણાય?
સફળતા માટેના ગોલ્ડન રૂલ્સ
૧. નિયમિતતા: દરરોજ ઓછામાં ઓછા ૬-૮ કલાકનું શિડ્યુલ બનાવો.
૨. ટેકનિકલ મજબૂતી: સર્વેઈંગના ફોર્મ્યુલા અને ડાયાગ્રામ્સને એક અલગ નોટબુકમાં લખી રાખો.
૩. વર્તમાન પ્રવાહો: છેલ્લા ૬ મહિનાના મહત્વના બનાવો અને સરકારી યોજનાઓ પર નજર રાખો.
૪. આત્મવિશ્વાસ: પરીક્ષા દરમિયાન શાંત ચિત્તે ઉત્તર આપવા માટે મેડિટેશન અને પૂરતી ઊંઘ જરૂરી છે.
છેલ્લી ઘડીની ટિપ્સ (Pro Tips)
- અરજીમાં ભૂલ ટાળવી: નામ, જન્મતારીખ, કેટેગરી કે સર્ટિફિકેટ નંબર ભરતી વખતે બે વાર તપાસવું. એકવાર સબમિટ થયા પછી સુધારો કરવો મુશ્કેલ હોય છે.
- ઓનલાઇન ફી: ફી ભર્યા પછી ‘Transaction Success’ નું પેજ ડાઉનલોડ કરી લેવું જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ સાબિતી માંગે તો કામ લાગે.
- સત્તાવાર માહિતી: મારુ ગુજરાત (Maru Gujarat) જેવી વેબસાઇટ્સ માત્ર માહિતી માટે છે, પરંતુ ફોર્મ ભરવા માટે હંમેશા ojas.gujarat.gov.in પર જ ભરોસો રાખવો.
અંતિમ વિચાર
આ એક સરકારી નોકરી મેળવવાની ઉત્તમ તક છે. ખાસ કરીને જે દિવ્યાંગ ઉમેદવારો જેઓ પોતાની કારકિર્દીને સરકારી ક્ષેત્રમાં સ્થિર કરવા માંગે છે, તેમના માટે આ ભરતી આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. મારી સલાહ છે કે છેલ્લી ઘડી સુધી રાહ જોયા વગર વહેલી તકે ફોર્મ ભરી દેવું, કારણ કે અંતિમ દિવસોમાં સર્વર પર લોડ વધવાથી વેબસાઇટ ધીમી ચાલી શકે છે.
ઉમેદવારોને વિનંતી છે કે તેઓ હંમેશા સત્તાવાર વેબસાઇટ Nokrivaat.in ની મુલાકાત લેતા રહે અને કોઈપણ નવી અપડેટ આવે તો તેને ધ્યાનથી વાંચે. આપના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે શુભેચ્છાઓ!

